venkelzaad

Venkel (Foeniculum vulgare) is een grote plant die wel twee meter hoog kan worden en waarvan vooral het naar anijs ruikende zaad wordt gebruikt. 

Behalve dat het erg smakelijk is als thee en in vele verschillende (stoof)schotels een toegevoegde waarde heeft, bezit het óók medicinale eigenschappen.

Moeders kennen al jaren de kracht van venkel bij pijnlijke darmkrampjes van hun pasgeboren baby. Ook volwassenen kunnen venkelthee gebruiken bij darmkrampen en winderigheid.

Maar wist je dat het heel goed gebruikt kan worden bij hoest en bronchitis? Venkel werkt namelijk óók krampopheffend (en slijmoplossend) bij luchtwegaandoeningen. 

En heb je onvoldoende borstvoeding? Kijk dan ook eens of venkelthee dit kan verbeteren want venkel kan de melkproductie bevorderen, iets wat Hippocrates trouwens ver voor onze jaartelling ook al aanraadde!

Je kan venkelthee 'gewoon" in de supermarkt kopen, verschillende merken bestaan voor 100% uit venkel. Nadeel is dat dit zaad in het theezakje reeds gekneusd en vermalen is..........

.....ideaal voor een snel kopje thee, maar de medicinale werking gaat hierdoor wel achteruit. 

Als je de mogelijk hebt zou ik kiezen voor héél zaad en dit vlak voor gebruik even in de vijzel kneuzen (of heel kort in de keukenmachine).

Om thee te zetten van het zaad is een kleine eetlepel op een kop voldoende. Je moet het ongeveer tien minuten afgedekt laten trekken.

Je hebt dan een geurend, lekker smakend en licht geel/groen kopje thee. Drie kopjes, het liefst steeds vers gezet, per dag is de gebruikelijke dosering. Een aantal weken deze thee drinken kan geen kwaad, venkel is, als thee, een heel veilig kruid!

Eén van mijn favoriete culinaire toepassingen van dit zaad is het maken van venkelhoning. 

Het is even een klusje welke, in tegenstelling tot de honing-siropen, iets meer werk is. Venkelzaad is namelijk eigenwijs en je zult regelmatig moeten roeren om honing en zaden te mengen.

Laat het een aantal dagen op een warme plek trekken, dus niet zoals de foto misschien suggereert, in december buiten bij de vijver ;-).

Giet dan de honing door een zeef om het van de zaadjes te scheiden. 

Ik doe er ook nog wel eens wat steranijs bij, het lijkt zo net een spinnetje.

Ook een lekker idee: maak eens venkelwijn door ongeveer 40 gram gekneusd zaad gedurende een week te laten trekken in een liter witte wijn. Je mag dan, ná de maaltijd, één klein glaasje nuttigen om de spijsvertering te bevorderen.

En dan nog dit: Culpeper adviseerde venkel te gebruiken als tegengif voor giftige paddenstoelen maar daar zou ik maar niet op vertrouwen.....

....................................................................................

Ik heb de afgelopen weken een aantal lieve mailtjes ontvangen van bezorgde trouwe bloglezers

omdat er zoveel tijd tussen de nieuwe berichtjes zit, "Of het wel goed met mij gaat"?

Ik kan zeggen dat alles hier prima gaat, er zijn alleen wat dierbare tweevoeters en een lieve viervoeter die even wat extra aandacht nodig hebben. Aandacht die ik ook erg graag wil geven! Dit kost echter óók tijd en dat gaat momenteel even "ten koste" van het bloggen. 

hondsdraf

Het hondsdraf (Glechoma hederacea) is een klein en onopvallend plantje dat je kunt vinden in de berm en in grasland. Het kruipt misschien ook door je tuin, met mooie helder paarse bloemetjes.

De hoogste concentraties geneeskrachtige stoffen van dit haast het hele jaar door groene plantje, worden bereikt tijdens de bloei......nu dus.

Je kan er een thee van zetten die dan kan helpen bij problemen met de luchtwegen zoals hoest en bronchitis (volgens Mellie Uyldert is het kruid zelfs één van de beste kruiden voor de ademwegen).

Overgiet daarvoor een klein handje vol kruid met een halve liter water en laat dit wat langer trekken 

dan "normaal". Je krijgt dan een smakelijk drankje waar je 2 kopjes per dag van mag drinken, niet meer want dat is dan weer niet goed voor je.

Wil je ook in de wintermaanden deze thee gebruiken dan kun je bladeren met de bloemen op een warme, luchtige plaats drogen (niet in de zon) of je maakt er een inctuur van door gesneden hondsdraf te overgieten met net zoveel jenever dat ze ruim onderstaat.

Hondsdraf is ook erg lekker in de soep of salade.

kruidenpastilles zelf maken

Geneeskrachtige kruiden gebruiken voor je gezondheid kan op veel verschillende manieren. Je kan een thee zetten, siroop of tinctuur maken, ze in olie laten trekken om er een zalf mee te maken, of je maakt pastilles.
Klik nou niet direct weg omdat je denkt dat je dat toch niet gaat lukken, zo moeilijk is dat niet.
Zat ik hier nog heel ingewikkeld met plakhanden balletjes te draaien, tegenwoordig gebruik ik een veel eenvoudiger manier!

Begin met het zetten van een sterke thee, veel sterker dan dat je normaal zou doen.
Welke kruiden je gebruikt hangt helemaal af van de te behandelen klachten.

Ik nam tijm, zoethout en een handje vol vlierbessen uit de diepvries. Hier wordt op het moment nog al veel gehoest. Tijm is een kruid dat goed helpt bij luchtweginfecties en verschillende soorten hoest, zoethout bevordert het ophoesten van slijm en de vlierbessen werken ook goed bij aandoeningen van de luchtwegen.

De kruiden breng je aan de kook, laat het even doorkoken en een beetje afkoelen. 

Zeef dan de kruiden eruit en meet de hoeveelheid thee. Doe hier éénzelfde hoeveelheid honing bij. Geen honing? Suiker mag ook. 

Zet een andere pan met koud water klaar en leg hierin een koelelement of wat ijsklontjes. Breng nu je kruidenmengsel met de honing aan de kook maar zodra het kookt mag je niet meer roeren! Doe het ook niet in een te kleine pan, het zou kunnen overkoken en van dat plakspul op je kookplaat wordt je absoluut niet gelukkig! Als het kookt zet je de warmtebron iets lager, maar het moet nog wel flink borrelen.

Ondertussen vul je een bord/bakplaat/ovenschaal met een laag poedersuiker van ongeveer een cm dik. Probeer dit met de bolle kant van een lepel een beetje vlak te krijgen. Hou ondertussen wel je brouwseltje in de gaten, voor je het weet ben je een hele tijd aan het suiker vlakmaken en dat gaat je echt niet helemaal lukken. Maak met "iets" kleine gaatjes in je suiker, dat nu als een soort snoepjesmal dienst gaat doen.

Het kruid-honing mengsel wordt erg heet! Je kunt controleren of het klaar is door af en toe een druppeltje in het ijswater te laten vallen. Als het direct hard wordt en niet meer van vorm te veranderen is, kan het gas uit en kun je snoepjes maken. Meestal is dit na zo'n 10 minuten koken het geval.

Dit doe je door met een lepel in elk gaatje wat van het mengsel te gieten. Laat de pastilles daarna helemaal hard worden.

Je kan ze nu zo uit de suiker tillen. Bewaar ze in een potje in de koelkast. In het potje doe je een flinke eetlepel poedersuiker en je schudt regelmatig. Ze zijn nu lang houdbaar.

De pastilles zijn om op te zuigen erop kauwen is niet zo'n succes ;-)

Je kan eindeloos variëren met dit recept, je kan slaapsnoepjes maken, wagenziektesnoepjes enz. enz. 

Gewoon proberen.
Oh, en de overgebleven poedersuiker even zeven (buiten), en bewaren voor de volgende ronde. 

klein hoefblad bloemenhoning en berkensap

Het klein hoefblad (Tussilago farfara) is een van de vroege bloemen die er bloeien in onze tuin en luidt, voor mijn gevoel, het nieuwe kruidenjaar in. 

Meestal begin ik met een tinctuur van deze bloemen, welke straks een van de vijf bestanddelen zal zijn van een verkoudheidstinctuur.

Maar een aantal weken geleden zag ik een filmpje van Susun Weed een (eigen)aardige kruidenvrouw uit de Verenigde Staten. Zij stopte allemaal klein hoefbladbloemen (met een heel stuk stengel) in een potje en overgoot het met honing. Ze wilde het gaan gebruiken als hulpmiddel bij hoest, een bekende toepassing van het klein hoefblad. De Latijnse naam, Tussilago, heeft de plant natuurlijk niet voor niets gekregen, het Griekse tussis betekent hoest.

Ik deed ook een flinke handvol bloemen in een potje en de honing ging er over heen. Het valt nog niet mee om de bloemen bedekt te houden, ze komen steeds boven de honing uit dus het potje moet regelmatig omgedraaid worden en heeft dan iets weg van een lavalamp, de bloemen bewegen zich heel traag door de dikke honing naar boven. 

Over een paar weken zeef ik de bloemen eruit. Ik denk dat dit wel een interessante aanvulling is op mijn huisapotheek.

De smaak is nu al echt hoefbladbloemerig. Maar je moet niet gaan overdrijven met deze honing. Klein hoefblad is toch een plant met een kanttekening, er zit namelijk een kleine hoeveelheden pyrrolizidine-alkaloïden in.

In therapeuthische doseringen (een lepeltje honing als je moet hoesten b.v.) en  niet te lang gebruik kan het echter geen kwaad. 

In mijn wijnboek staat zelfs een recept voor hoefbladwijn.

Op vijf liter wijn gebruik je, schrik niet, 4 liter bloemen. Kijk, dat wordt denk ik een heel ander verhaal. Je zou maar een stevige drinker zijn én veel hoefblad hebben...............

Wil je deze honing ook maken dan moet je dat nú gaan doen, de bloemen zijn er maar even, en je doet dat natuurlijk alleen als je ook zeker weet hoe dit plantje er uit ziet.

Wil je meer lezen over de pyrrolizidine alkaloïden kijk dan maar eens bij herba sanitas. (link werkt niet meer)

Wil je het korte filmpje zien van Susun Weed klik dan hier.

Wat je ook nú zou kunnen doen is een berkenboom opzoeken. 

Tot 29 maart dit jaar is er nog een opwaartse sapstroom en kun je een beetje berkensap aftappen.

Kies daarvoor een stevige, vingerdikke tak die van nature al een beetje naar beneden buigt en knip er een stukje af. Schuif de tak in een plastic fles en bindt de fles aan de tak.

Als het goed is gaat het direct druppen, laat het rustig 24 uur zitten en kijk of het nog 'loopt'. Zoja, dan kun je je flesje legen en het er nog eens aanhangen. Anders moet je nog een stukje wegsnijden of een andere tak zoeken. 

Dit berkensap is heel erg reinigend. Drink elke dag een glaasje van deze bijna smaakloze en kleurloze drank. Je moet het wel in de koelkast bewaren of invriezen.

Joehoe, de lente is begonnen!

hoest

HOEST

Hoest is niet alleen lastig, het is ook nuttig, en gaat meestal gepaard met andere klachten als verkoudheid, bronchitis of een keelontsteking.

In de kruidengeneeskunde zijn er een hele reeks kruiden die je kunt gebruiken. Een aantal daarvan kun je niet zo makkelijk aanschaffen en een aantal ervan zijn absoluut niet lekker. En zeg nou zelf, als je al niet fit bent dan is het erg moeilijk om ook nog eens drie kopjes vieze kruidenthee te gaan drinken. Deze kruiden laat ik dan dus ook maar achterwege. Er blijven er genoeg over want wat kun je wel doen..................?

    ANIJSTHEE

                                                    

Als je krampachtig moet hoesten kun je eens anijsthee proberen. Neem per kopje 1 theelepel geplet zaad en giet hier kokend water op. Laat het tien minuten trekken en drink ongeveer vijf kopjes per dag.
Waarom? Anijszaad ontkrampt de luchtwegen, is verzachtend en antibacterieel.

UIENSIROOP

"Oei, wat klinkt dat vies", hoor ik je denken. Maar dat is niet zo, zelfs kinderen nemen het zonder problemen in. Het is een oud maar beproeft huismiddeltje, vooral bij slijm in de keel. En ook nog eens kinderlijk eenvoudig te maken. Je neemt een ui die niet te oud (droog) is en snijdt hem in stukken. Even wegen en een gelijke hoeveelheid suiker afwegen. Het maakt niet zoveel uit welke suiker je neemt, wit, bruin, riet, honing, oer; alles mag. Vul dan een potje met laagjes suiker en laagjes ui om en om. Al heel snel neemt de suiker het uiensap op en na 24 uur zeef je de uien eruit. Je zult verstelt staan van de hoeveelheid siroop en de smaak. Neem zo vaak als je wil een hapje hiervan.

Waarom? Ui heeft een (mild) immuunstimulerende en antimicrobiële werking tegen virussen en bacteriën. 

HAZELNOOT-HONING

Verwen jezelf ook eens met dit lekkere antihoest-hapje. Plet een aantal hazelnoten, dit gaat heel makkelijk met de bolle kant van een lepel, en vermeng het met honing tot een plakkerig hoopje. Neem elke keer als je moet hoesten een hapje. Pas op....verslik je niet!!!

Waarom? Honing is slijmoplossend. Doordat suikers in de honing vocht aantrekken, vermindert de slijmvorming, volgens oude kruidboeken werkt hazelnoot hoestdempend.

TIJMSIROOP

Tijm is een kruid dat zeker niet in je kruidenapotheek mag ontbreken, het is zelfs één van de oudste geneeskruiden. (Vroeger noemde men tijm wel "het antibioticum van het arme volk"). Het werkt slijmoplossend bij hoest en bronchitis. Bovendien verzacht tijm de hoestprikkel. Een kruidensiroop is eenvoudig te maken. Verse of gedroogde tijm wordt meestal gebruikt maar bij gebrek daaraan kun je ook een goede siroop maken van zakjes tijmthee (er mogen ook nog andere kruiden bij de thee zitten, zolang tijm maar het hoofdbestanddeel is) of een potje tijmkeukenkruiden.

De basis voor de siroop is een sterke thee, gezet van het losse kruid of met de theezakjes.

Hoeveel is niet het belangrijkste, er zijn vele recepten van tijmsiroop, allen met andere verhoudingen, gemiddeld is zo'n 50 gram vers of 25 gram gedroogd kruid op 500 ml. kokend water. Laat dit minstens 20 minuten trekken en zeef dan de kruiden eruit. (nu zijn die theezakjes erg handig). Meet hoeveel vloeistof je hebt en voeg eenzelfde hoeveelheid suiker toe, honing mag ook. Breng dit aan de kook en laat zachtjes doorkoken tot de siroop de gewenste dikte heeft. Bottel het dan in flesjes en sluit goed af.

Wat verder nog handig is om te weten:

• Honing is ook slijmoplossend en werkt weldadig bij een zere keel. Bovendien heeft honing bacterieremmende eigenschappen. Alleen verdwijnen deze goede eigenschappen als honing wordt verhit. Boven de 40 graden gaan deze eigenschappen verloren. Dus een lepeltje honing in je (kruiden)thee heeft alleen zin als je het vlak voor het opdrinken erbij doet. Bovendien moet je dan ook nog  'koudgeslingerde' honing hebben. Immers, de goedkopere honing wordt verhit tijdens het slingeren.
• Als er veel slijmvorming is moet je eigenlijk geen melkproducten nemen, dit verslijmt nog meer. Yoghurt mag wel genomen worden.
• In plaats van tijmtheezakjes kun je ook een potje Herbes de Provance / Provençaalse kruiden nemen voor de siroop.  
• Eet prei.

Kruiden die je ook kunt gebruiken bij hoest zijn o.a.

-Heemst

-Zoethout

-Smalbladig weegbree

-Toortsbloemen

-Salie

stokroos thee

Van de bijna geurloze bloemen van de stokroos (Alcea rosea) kan een thee gezet worden die je kunt drinken bij hoest en bronchitis. De bloemen werken namelijk bij slijm in de luchtwegen. 

Het maakt niet uit welke kleurvariatie je neemt.

Ze zijn er ook in diep paars, geel en wit. Hoe donkerder de bloem, hoe meer kleur de thee natuurlijk zal hebben.

Neem voor één kopje twee bloemen die net open zijn, inclusief het groene kelkje. 

Kokend water erover en een vijftal minuten laten trekken. Het is een zeer veilig kruid, je kan er drie kopjes per dag van drinken. De bloemen kun je ook drogen en aan je eigen theemengsel toevoegen voor wat extra kleur.

De slijmstoffen in de bloemen hebben niet alleen een verzachtende werking op de slijmvliezen van mond, keel, maag en darmen, maar ook op de slijmvliezen waar ze niét direct mee in contact komen zoals de luchtwegen, (door een "reflex-actie" via de nervus vagus). Er vormt zich een dun slijmlaagje die het rauwe gevoel bij bronchitis kan verlichten, de hoestprikkel kan verminderen en de genezing van het onderliggend slijmvlies bevordert.

De stokroos is nauw verwant aan heemst en kaasjeskruid, die een soortgelijke werking hebben. Alhoewel de stokroos in de huidige kruidengeneeskunde niet veel meer wordt gebruikt, lijkt er uit recent onderzoek naar voren te komen dat de werking mogelijk zelfs actiever is dan de werking van heemst.

De stokroos is een tweejarige plant die je zelf eenvoudig kunt opkweken uit zaad. Als je het rijpe zaad nu zaait (augustus/september), kan de plant, afhankelijk van het weer, het volgende jaar al bloeien. Zaai je de zaden in de lente, dan zal alleen het blad zich ontwikkelen en moet je nog een jaartje geduld hebben.

Geef de stokroos wel een zonnige plaats en knip de uitgebloeide bloemstengels af.

.........................................................................................................................

Een beetje jaloers lees ik op een weblog uit Zuid-Afrika hoe blij ze zijn met de eerste voorjaarsbloemen en al het andere ontluikende groen. Maar wat zie ik op ons weggetje als ik een eindje ga fietsen nadat de ochtendmist is opgetrokken.............

vlierbloesem.

Hoezo herfst?

denappellikeur

Na een bezoekje aan de Hortus in Haren thuisgekomen met een aantal groene denappels die waarschijnlijk door de eekhoorntjes uit de boom zijn geknaagd.

Daar kan een likeur van gemaakt worden, volgens het artikel lekker, origineel en een Godendrank!
Omdat ik 'slechts' 4 kleine kegeltjes heb, kan ik helaas geen liter maken.

Ik gebruikte:

• 4 jonge, groene denappels (alle soorten komen in aanmerking)
• 200 ml jenever
• 6 klontjes suiker

Werkwijze:

Spoel de denappels goed af met water, leg ze in een glazen pot met de suiker en overgiet met de jenever.

Zet het 30 dagen op een donkere plek.

Je kunt het zo drinken of verdunnen door na 30 dagen de denappels één nacht in een kom met koud water te leggen. Ze moeten nèt onderstaan. De volgende dag dit water bij de likeur gieten.

De likeur eventueel nog verder verdunnen met water of meer suiker toevoegen als je dat lekker vindt.

Je kunt de likeur  ook sterk verdunnen en opwarmen, dit is dan een goed middel tegen de hoest.

Tip 1

Als je handen onder de hars zitten kun je dit makkelijker verwijderen als je je handen eerst insmeert  met margarine en daarna past wast met zeep.

Tip 2

De denappels oogsten bij volle maan geeft meer hars in de likeur omdat  ze dan iets meer openstaan.

                                                                                                                                               Bron: tuinadvies.nl